KONCERT ORATORYJNY

Monograficzne koncerty z programem Maurice'a Ravela otworzy jego Alborada del gracioso, tłumaczona na język polski jako Poranna pieśń trefnisia. Jest to czwarty utwór z cyklu fortepianowego Miroirs (Zwierciadła), zinstrumentowany przez samego Ravela w piękną orkiestrową pieśń bez słów. Muzyka Alborady przynosi połączenie hiszpańskiego ognistego temperamentu ze zmysłową melodyką. W kompozycji tej Ravel szczególnie wyraziście ujawnia swoje oblicze kolorysty, wprowadzając na przykład do partytury całą paletę instrumentarium perkusyjnego – kotły, trójkąt, bębenek baskijski, werble, talerze, wielki bęben, grzechotkę, ksylofon i kastaniety.

    Kolejno wykonany zostanie Koncert fortepianowy D-dur na lewą rękę, zamówiony u Ravela przez Paula Wittgensteina – pianistę, który stracił prawą rękę w czasie pierwszej wojny światowej. Artysta więziony był w kozackich kazamatach na Syberii, po przeniesieniu do jenieckiego szpitala, na drewnianej szkatułce narysował klawiaturę i na tak spreparowanym „instrumencie” ćwiczył, żeby – dzięki muzyce przetrwać okropności wojny. Kiedy po latach niewoli wrócił do Wiednia, zamówił u różnych kompozytorów koncerty fortepianowe „na lewą rękę”. Zamówienie zrealizował m.in. właśnie Maurice Ravel. Premiera Koncertu odbyła się 5 stycznia roku 1932, grał Wittgenstein, a wiedeńską orkiestrą symfoniczną dyrygował Robert Heger.

    Wieczory koncertowe zakończy 1 i 2 suita z Dafnis i Chloe, dzieła nierozerwalnie związanego z dziejami „Baletów Rosyjskich” Sergiusza Diagilewa, jakie zrewolucjonizowały balet europejski. Diagilew zapraszał do współpracy najwybitniejszych postępowych artystów – muzyków, malarzy, literatów i tancerzy. Ravel rozpoczął pracę nad baletem „w jednym akcie i trzech scenach” w roku 1909, premiera dzieła odbyła się zaś 8 czerwca w roku 1912 w Théâtre du Châtelet w Paryżu i była owocem artystycznych sław: choreografię opracował Michał Fonkin, tytułowe role tańczyli Wacław Niżyński i Tamara Karsawina, a orkiestrę poprowadził Pierre Monteux, który rok później (1913) stanął na czele prawykonania Święta wiosny Igora Strawińskiego. Wizytówką baletu stała się muzyka spopularyzowana głównie za sprawą dwóch suit koncertowych, w których Ravel po raz kolejny okazał się orkiestrowym wirtuozem i erudytą.