KONCERT SYMFONICZNY

Percussion store jest rodzajem koncertu, w którym, obok wielkiej orkiestry symfonicznej, rolę solisty przejmują instrumenty perkusyjne. Traktowane są one jako zbiorowości - nie jedna czy kilka jednostek – i w oczywisty sposób przesuwają spektrum uwagi w stronę rytmu i barwy. Cztery grupy perkusyjne wykorzystują ponad 100 instrumentów – nie tylko tych kojarzonych z filharmonicznymi estradami, ale także zupełnie nietypowych: części maszyn i urządzeń, przedmiotów codziennego użytku etc. Partia orkiestry z założenia nie stanowi tła ani komentarza – poddana jest tym samym priorytetom – eksponuje artykulacje i techniki gry upodabniające zespół filharmoniczny do potężnego perkusyjnego ensamblu. Słuchacz nie musi jednak doszukiwać się znaczeń w motywach muzycznych lub powodach użycia tego czy innego źródła dźwięku bowiem to samo brzmienie – jego zagęszczenie, rozwój, przenikliwość, stopliwość, wszystkie parametry barwy i czasu, stanowią w Percussion store oś muzycznej narracji.
Utwór powstał na zamówienie Filharmonii Krakowskiej i wspaniałym muzykom tej Instytucji powierzam jego prawykonanie, z podziękowaniami za wspólnie spędzony czas zaszczytnej dla mnie kompozytorskiej rezydencji w Królewskim Mieście.

Agata Zubel

II Koncert skrzypcowy (1935) Sergiusza Prokofiewa (1891-1953) to utwór trzyczęściowy: Allegro moderato; Andante assai; Allegro ben marcato. Rozwija się w sterylności myśli Prokofiewa, jest tak bardzo jego własny, że trudno byłoby wskazać tu źródla inspiracji inne, niż w nim samym bijące. Są one ukazane poprzez serie przetworzeń stosunkowo prostych modułów melodycznych, w motywice czytelnie podanej, w orkiestracji klarownej. Zaskakujące są w Koncercie liczne fragmenty uciekające od dominującej prostoty narracji, zakłócające ją i stwarzające przez to rodzaj nawiasów, w którym mieszczą się nieco ironiczne „komentarze”.

Powracające na estrady dzieła Johannesa Brahmsa, co pewien czas z większą intensywnością, są na nowo odczytywane. Dotyczy to także IV Symfonii (1885), utworu wysoce osobistego, ukazującego kompozytora mającego znacznie większe ambicje, niż bycie kontynuatorem klasycznej tradycji. W czterech częściach (I Allegro non troppo; II Andante moderato; III Allegro giocoso-Poco meno presto; IV Allegro energico e passionato) Brahms nie tylko dowodzi swego warsztatowego mistrzostwa, lecz przedstawia intrygującą propozycję organizacji formy, skupionej i bardzo konsekwentnie rozwijanej; dotyczy to zwłaszcza pierwszego i czwartego ogniwa utworu. Rodzaj ekspresji zdradza rosnący pesymizm twórcy poważanego, lecz mającego coraz więcej wątpliwości co do słuszności wybranej przez siebie drogi i potęgujące się poczucie osamotnienia.

Zbigniew Andrzej Zając